Gwybodaeth i Gleifion

Mae gwaed yn hanfodol ar gyfer bywyd. Mae’r gwaed yn ein cyrff yn cynnwys gwahanol rannau, ac mae gan bob rhan bwrpas arbennig.

  • Y celloedd gwaed coch sy’n cario ocsigen i’n horganau mewnol
  • Y celloedd gwaed gwyn sy’n ymladd haint
  • Y platennau yw’r celloedd arbennig sy’n helpu i dewychu a cheulo’r gwaed os byddwn yn gwaedu
  • Plasma, sef y rhan hylif o’n gwaed, sy’n cario’r gwahanol gelloedd gwaed a phroteinau sydd eu hangen ar ein cyrff i weithio’n iawn.

Caiff gwaed ei gasglu gan roddwyr gwirfoddol ledled Cymru. Dim ond am gyfnod byr y mae’n para, ac felly mae angen ei gasglu’n barhaus drwy gydol y flwyddyn i ddiwallu’r angen amdano.

Fel arfer, ni chaiff gwaed ei gasglu ar wyliau banc, ond mae clinig ar fore dydd Sadwrn ym mhencadlys Gwasanaeth Gwaed Cymru, a bydd rhai clinigau symudol ar agor ar ddydd Sul.

Caiff y gwaed a roddir ei gludo i Wasanaeth Gwaed Cymru lle caiff ei brofi, ei wahanu’n gelloedd coch, platennau a phlasma, a’i storio’n ddiogel fel y bydd ar gael er budd pob claf mewn ysbytai yng Nghymru. Gall gleifion o bob oedran gael budd o’r gwaed a roddir a allai fod yn rhan hanfodol o therapi ar gyfer cyflyrau cronig a llawdriniaethau mawr, yn ogystal â bod yn rhan allweddol o gefnogaeth ar gyfer cemotherapi ar gyfer cleifion â chanser.

Weithiau, trallwysiad gwaed yw’r unig opsiwn triniaeth, yn enwedig os bydd y claf yn gwaedu’n drwm, neu os na fydd y mêr esgyrn yn gallu creu celloedd gwaed newydd yn iawn. Fodd bynnag, gellir defnyddio triniaethau eraill yn aml er mwyn helpu cleifion i adennill eu lefelau gwaed eu hunain, felly efallai na fydd trallwysiad o waed gan roddwr yn angenrheidiol.

Gofynnwch i’ch meddyg yn yr ysbyty am ragor o wybodaeth am eich opsiynau am driniaethau posibl. Mae triniaethau eraill yn cynnwys tabledi haearn neu drwythau haearn (a roir trwy beiriant diferu i’ch gwythïen), a dychwelyd eich gwaed eich hun yn ôl i’ch corff yn ystod neu ar ôl eich llawdriniaeth (arbed celloedd).

Addaswyd y taflenni hyn o’r rhai a ddatblygwyd gan Wasanaeth Gwaed a Thrawsblaniadau’r GIG. Gallwch eu lawrlwytho a’u hargraffu oddi ar y wefan hon. Maent hefyd ar gael ar gais gan y tîm sy’n gofalu amdanoch yn yr ysbyty

Mae’r holl daflenni ar gael yn Gymraeg a Saesneg. Cliciwch yma

Gelir dod o hyd i ragor o wybodaeth am brofion labordai yn http://labtestsonline.org.uk/