Unigolyn sydd wedi bod yn rhoi gwaed am 40 mlynedd yn annog ‘y genhedlaeth nesaf’ i gamu mlaen.

Mae menyw o Abertawe sydd o bosib, wedi achub 300 o fywydau drwy roi gwaed dros y 40 mlynedd diwethaf, yn defnyddio pen-blwydd y GIG yn 70 oed (ar 5 Gorffennaf) i annog mwy o bobl i ddechrau rhoi gwaed.

Mae Marian Williams, sy’n 61 mlwydd oed ac sy’n byw yn Cilá yn Abertawe, yn mynd i roi ei 100fed rhodd o waed eleni, 41 mlynedd ar ôl iddi ei rhodd gyntaf o waed, a dim ond misoedd ar ôl i’r GIG droi’n 70 ar ddydd Iau 5 Gorffennaf.

Meddai Marian: “’Wrth dyfu fyny, dwi wedi bod yn ymwybodol bob amser am y pwysigrwydd o roi gwaed, ar ôl i fy mam dderbyn trallwysiadau gwaed pan gefais fy ngeni. Blynyddoedd yn ddiweddarach, cafodd fy nhad ei ddiagnosio gyda Multiple Myeloma hefyd, sef math o ganser y gwaed, lle cafodd hyd at bedwar uned o waed bob wythnos. Petasai’r gwaed hwn heb fod ar gael a’r GIG heb fodoli, ni fuasai fy nhad wedi byw mor hir ag y gwnaeth.

“Rhoddais fy rhodd gyntaf un o waed yn Eglwys St. Hilary yn Cilá. Mae’n llawer haws rhoi gwaed heddiw. Yn amlwg, pan roddais waed am y tro cyntaf, doedd dim cyfrifiaduron, felly mae pethau’n llawer symlach nawr.

“Roeddent yn arfer casglu’r rhodd mewn potel wydr oedd yn cael ei golchi a’i hailddefnyddio!

“Er bod y broses wedi newid llawer dros y blynyddoedd, mae’n dal i fod mor bwysig ag erioed i gymryd yr amser i roi gwaed.

“Mae rhoi gwaed wedi bod yn rhywbeth ‘dwi wedi bod yn ei wneud yn rheolaidd drwy gydol fy mywyd a gobeithio, trwy rannu fy stori, bydd pobl eraill yn gweld yn union mor bwysig yw hi i wneud yr un peth.”

Meddai Cath O’Brien, Cyfarwyddwr Gwasanaeth Gwaed Cymru: “Rydym yn ddiolchgar dros ben am roddwyr fel Marian, sydd wedi cefnogi cleifion ar draws Cymru ers blynyddoedd lawer trwy gymryd yr amser i roi gwaed, platennau neu fêr esgyrn.

“Mae llawer wedi newid dros y blynyddoedd, ond mae un peth wedi aros yr un fath – mae angen rhoddwyr arnom ni o hyd i achub bywydau.

“Mae angen inni gasglu 100,000 o unedau o waed bob blwyddyn, ac mae’n bwysig bod gennym gefnogaeth ein rhoddwyr ffyddlon ochr yn ochr â’r genhedlaeth nesaf o roddwyr newydd, er mwyn sicrhau bod rhoddion yn parhau i gael eu rhoi yn ystod y 70 mlynedd nesaf o fodolaeth y GIG yng Nghymru.”

Meddai Marian: “Dydy’r broses o roi gwaed ddim yn boenus o gwbl, ac nid yw’n cymryd llawer o amser – mae’r holl staff yn gwneud i chi deimlo’n arbennig iawn.

“Rydych yn gobeithio na fyddwch chi fyth angen y gwaed eich hun, ond hoffwn wybod y byddai ar gael petaswn i fyth ei eisiau.”