Coronafeirws (COVID-19)

Yng Ngwasanaeth Gwaed Cymru, rydym yn cymryd gofal mawr i sicrhau diogelwch ein cyflenwad gwaed ac iechyd, a lles ein rhoddwyr a’n cleifion.

Yn ystod yr achosion presennol o COVID-19, er mwyn sicrhau diogelwch pennaf ein cleifion a’n rhoddwyr, mae Gwasanaeth Gwaed Cymru yn rhoi mesurau ar waith i sicrhau diogelwch cyflenwadau gwaed sydd yn cael eu hamlinellu yn yr adran cwestiynau ac atebion isod:

 

 

Ateb eich cwestiynau:

A allaf rhoi gwaed?

Os ydych chi wedi cael eich profi a’ch diagnosio gyda COVID-19 oherwydd canlyniad gwaed positif, gallwch roi gwaed pan fydd o leiaf 28 diwrnod wedi mynd heibio ar ôl i chi wella o’ch symptomau. Efallai y bydd gennych chi beswch sych, ond cyn belled â’ch bod yn teimlo’n iach, gallwch roi gwaed.

Os ydych chi wedi cael symptomau Covid-19 ond heb gael prawf, gallwch roi gwaed pan fydd o leiaf 28 diwrnod wedi mynd heibio ar ôl i chi wella o’ch symptomau.

Os ydych chi wedi bod ar eich pen eich hun oherwydd symptomau posibl neu oherwydd cysylltiad â rhywun sy’n sâl, ni allwch roi gwaed tan:

  • 14 diwrnod o’r diwrnod cyntaf rydych chi’n ynysu, os byddwch chi’n parhau i fod heb symptomau.
  • 28 diwrnod ar ol i unrhyw symptomau posibl o COVID-19 wella y gallech chi fod wedi datblygu wrth hunanynysu. Os ydych chi wedi bod mewn cysylltiad â rhywun sydd wedi cael diagnosis o COVID-19 neu sy’n dangos symptomau sy’n arwydd o’r clefyd, OND nad ydych chi wedi cael eich cynghori i hunanynysu, gallwch barhau i roi gwaed, cyhyd ag y byddwch yn dda.Ym mhob achos, os ydych chi’n rhoi gwaed, mae’n bwysig eich bod chi’n nodi unrhyw salwch y byddwch yn ei ddatblygu yn ystod y 14 diwrnod ar ôl i chi roi gwaed.

Mae teithio i sesiynau rhoi gwaed yn cael ei ystyried yn deithio hanfodol.

 

Rwyf wedi gwella o Covid-19 ac eisiau rhoi Plasma Ymadfer – beth sydd angen i mi ei wneud?

Rydym wedi creu tudalen bwrpasol i ateb eich holl gwestiynau am roi rhodd plasma ymadfer – gallwch weld yr wybodaeth hon trwy glicio yma.

 

Oes rhaid i mi wisgo mwgwd wyneb?

Mae Sefydliad Iechyd y Byd wedi diweddaru ei ganllawiau ar orchuddion wyneb, ac wedi cynghori y dylid eu hystyried mewn lleoliadau lle mae’n anodd cadw pellter cymdeithasol, ac mae Llywodraeth Cymru wedi dilyn y cyngor hwn.

Er bod gan ein holl glinigau fesurau cadw pellter cymdeithasol llawn ar waith, rydym yn deall efallai y byddwch yn dal i deimlo’n fwy cyfforddus yn gwisgo’r gorchudd neu’r mwgwd wyneb tair haen a argymhellir. Os byddwch yn penderfynu gwneud hyn, dylech ddod â’ch gorchudd wyneb eich hun i mewn, os oes gennych chi un.

Fodd bynnag, er mwyn sicrhau ein bod ni’n gallu darparu’r lefelau uchaf o fonitro a gofal ar gyfer ein rhoddwyr, byddwn yn gofyn i chi dynnu eich gorchudd wyneb ar ôl i chi fynd i mewn i un o’n bythau sgrinio ac yna, am weddill eich siwrnai rhoi gwaed. Bydd gwisgo gorchudd wyneb yn cuddio’r arwyddion sy’n dangos i’r staff bod rhoddwr ar fin llewygu ac o bosibl, anafu ei hun. Mae’n hanfodol bod ein staff yn gallu gweld wynebau rhoddwyr fel y gallant ymyrryd cyn gynted â phosibl os yw rhoddwr ar fin llewygu.

Os nad yw rhoddwr yn dymuno gwisgo gorchudd wyneb, byddwn yn parchu’r penderfyniad hwnnw hefyd – yn unol â chanllawiau’r Llywodraeth – dewis personol yw hwn.

Rydym yn aros am ragor o arweiniad gan Lywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru, a byddwn yn diweddaru’r ymateb hwn pan/os/pryd y bydd angen gwneud hynny.

 

A gaf i ddod â rhywun gyda fi pan dwi’n rhoi gwaed? (Oedolion neu Blant)

Am resymau diogelwch, yn ystod Covid-19, rydym yn gofyn mai dim ond y rheiny sy’n rhoi gwaed sy’n dod i mewn i’r sesiwn rhoi gwaed. Os yw hyn yn creu problem i chi, cysylltwch â’n Canolfan Gyswllt Rhoddwyr cyn eich cyfarfod i drafod y mater.

 

Ydy hi’n iawn gwisgo menig y gellir eu taflu i ffwrdd mewn clinig rhoi gwaed?

Byddwn yn gofyn i roddwyr sy’n dod i glinig yn gwisgo menig y gellir eu taflu i ffwrdd i’w tynnu yn yr ardal Brysbennu cyn mynd mewn i’r clinig. Bydd angen iddynt olchi eu dwylo hefyd, neu ddefnyddio’r diheintydd golchi dwylo ar yr un pryd.

 

 

A allaf roi gwaed os ydw i wedi cael llythyr gan GIG Cymru neu wedi cael fy nghynghori i gydymffurfio â mesurau cadw pellterau cymdeithasol caeth oherwydd fy mod yn aelod o grŵp iechyd agored i niwed? 

Byddai WBS yn eich cynghori i beidio â rhoi gwaed ar hyn o bryd os yw hyn yn berthnasol i chi.

 

 

A allaf roi gwaed os ydw i’n byw mewn cartref gyda person sydd yn cael ei ystyried fel bod yn perthyn i grŵp agored i niwed?

Os ydych yn hunanynysu’n llwyr fel cartref oherwydd bod rhywun yn yr aelwyd mewn grŵp agored i niwed, yna peidiwch â mynychu.  Os nad ydych yn mynychu, dylech ganslo eich apwyntiad os oes gennych un.

 

Ydych chi’n profi ar gyfer coronafeirws?

Nid ydy GGC yn profi am SARS-CoV-2 fel mater o drefn. Teulu o feirysau yw’r cornafeirws. Ar hyn o bryd, nid oes unrhyw dystiolaeth o unrhyw fath o goronafeirws yn cael ei drosglwyddo drwy roi gwaed neu drallwysiad gwaed.

 

 

Os ydw i wedi cael COVID-19 neu gyda symptomau COVD-19, a gaf i roi gwaed?

Os ydych chi wedi cael COVID-19, neu wedi cael symptomau COVID-19 eich hun, ni fyddwch chi’n gallu rhoi gwaed am 28 diwrnod ar ôl y dyddiad y dechreuodd eich symptomau.

 

 

Ydy fy rhodd o waed yn gallu tosglwyddo COVID-19 i rywun?

Nid oes unrhyw dystiolaeth bod COVID-19 yn cael ei drosglwyddo gan drallwysiad gwaed, ac mae ein proses sgrinio gadarn yn golygu nad ydym yn caniatáu i bobl sy’n sâl i roi gwaed.

 

 

Ydw i’n fwy tueddol o gael COVID-19 os ydw i wedi rhoi gwaed?

Nac ydych. Dydyn ni ddim yn cymryd digon o waed i gyfaddawdu eich system imiwnedd, a cyhyd â’ch bod chi’n ffit ac yn iach pan fyddwch chi’n rhoi gwaed, dydych chi ddim yn wynebu unrhyw risg ychwanegol.

 

 

A fydd fy sesiwn rhoi gwaed yn mynd yn ei blaen?

Ar hyn o bryd, mae ein clinigau rhoi gwaed yn parhau i redeg fel yr arfer.

Rydym yn gwerthuso’r sefyllfa yma yng Nghymru drwy’r amser, ac yn cadw golwg ar y cyngor a’r canllawiau diweddaraf ar achosion coronafeirws. Rydym mewn cyswllt rheolaidd â’r holl leoliadau sy’n rhedeg ein clinigau, Iechyd Cyhoeddus Cymru a chydweithwyr yn Llywodraeth Cymru hefyd, er mwyn sicrhau y gallwn barhau i gasglu ein rhoddion gwaed yn ddiogel ar draws Cymru.

Os byddwn yn gorfod canslo clinig, byddwch yn derbyn neges uniongyrchol gennym, yn rhoi gwybod i chi ei fod wedi cael ei ganslo trwy’r opsiynau cyfathrebu rydych chi wedi’u dewis.

 

 

Pa ragofalon sydd yn cael eu defnyddio yn y sesiwn?

Mae’r holl roddwyr yn cael eu sgrinio ymlaen llaw cyn iddynt fynd i mewn i’r clinig mewn ardal brysbennu ar wahân.

Yn ogystal â’r rhagofalon iechyd a diogelwch arferol ar gyfer ein staff a rhoddwyr (sy’n cynnwys defnyddio setiau casglu sterilaidd ar gyfer pob rhodd a pharatoi’r fraich gyda glanhawr aseptig), mae’r bwlch rhwng seddi rhoddwyr a seddi wrth y bwrdd te wedi’i gynyddu i gydymffurfio â chanllawiau Iechyd Cyhoeddus Cymru, mae ein timau yn dilyn protocolau hylendid caeth wrth lanhau offer a chyda gwisgo PPE (mygydau , ffedogau ac offfer diogelwch llygaid) a gyda’r defnydd rheolaidd o gel diheintio dwylo yn rheolaidd.

 

Beth am sesiwn ar ymbellhau cymdeithasol?

Yng Ngwasanaeth Gwaed Cymru, mae diogelwch ehangach ein rhoddwyr, y rheiny sy’n derbyn ein rhoddion, a’n staff yn bwysig dros ben.

O’r pamser y byddwch yn cyrraedd clinig, mae gennym ddarpariaethau cadw pellter cymdeithasol ar waith. Mae’r rhain yn cynnwys marciau 2m pan fyddwch yn aros i gael eich brysbennu, gofod o 2m rhwng cadeiriau i gwblhau eich holiadur, mae’r cadeiriau rhoi gwaed wedi cael eu gosod o leiaf 2m ar wahan wrth ein byrddau te ar ol rhoi gwaed.

 

 

Faint o’r gloch y dylwn i ddod nawr? Pam y gofynnwyd i mi aros y tu allan cyn dod i’r sesiwn?

Rydym yn gofyn i roddwyr gwaed i ddod i mewn i’r sesiwn dim ond ar adeg eu hapwyntiad, er mwyn helpu i gynnal mesurau cadw pellter cymdeithasol wrth brysbennu ac yna, y tu mewn i’r lleoliad. Bydd hyn yn lleihau unrhyw giwio ac yn helpu i ddiogelu iechyd pawb. Os ydy pobl yn cyrraedd yn gynnar, efallai y bydd ein timau yn gofyn iddynt aros gerllaw – er enghraifft yn eu car-er mwyn iddynt ddod i mewn i’r sesiwn ar yr adeg orau. Mae’r sefyllfa wedi bod yn newid yn gyflym, ac rydyn ni’n gofyn i bobl fod yn amyneddgar ac yn barchus tuag at ei gilydd a’n timau rhoi gwaed, i’n helpu ni i gefnogi’r GIG ehangach yn y ffordd orau.

 

Ydych chi’n mynd i leihau’r cyfnodau rhoi gwaed?

Mae ein cyfnodau rhoi gwaed ar hyn o bryd yn dal I barhau ar gyfer rhoi gwaed, gan y bydd hyn yn rhoi amser i’r corff adfer lefelau haearn, lefelau haemoglobin a lefelau celloedd gwaed coch.

 

Rhoddwyr dros 70 oed

A gaf i roi gwaed o hyd os ydw i’n 70 neu’n hyn oherwydd y sefyllfa coronafeirws?

Yn dilyn canllawiau’r llywodraeth, rydym wedi atal yr holl roddwyr sy’n 70 oed neu’n hŷn rhag rhoi gwaed dros dro. Yn ystod y cyfnod hwn, rydym yn gofyn i chi beidio â bwcio unrhyw apwyntiadau, a pheidio â mynychu sesiynau rhoi gwaed. Ar ddiwedd y cyfnod gohirio dros dro hwn, byddwn yn cysylltu â chi gyda chyngor newydd yn seiliedig ar ganllawiau’r Llywodraeth ar y pryd. Rydym yn gwybod y bydd hyn yn rhwystredig i lawer o roddwyr, ond er eich diogelwch chi mae hyn.

 

A fyddaf yn cael fy nhroi i ffwrdd o’r sesiwn os byddaf yn ceisio rhoi gwaed?

Os byddwch yn dod i ganolfan neu sesiwn rhoi gwaed i roi gwaed, byddwn yn gofyn i chi fynd adref.

 

A wnewch chi roi gwybod imi pryd y gallaf wneud apwyntiad eto?

Buaswn yn falch iawn o’ch gweld ac i chi roi gwaed eto unwaith y bydd cyngor y Llywodraeth yn dangos ei bod yn ddiogel i chi wneud hynny. Byddwn yn sicr yn rhoi gwybod i chi pan fydd hyn yn digwydd.

 

Beth ydy COVID-19?

Mae Covid-19 yn straen newydd o’r coronafeirws a ddarganfuwyd gyntaf yn Wuhan City, Tsieina. Grŵp o glefydau feirysol yw coronafeirws, sy’n gallu achosi peswch, twymyn, bod yn fyr eich anadl ac anhawster anadlu. Mae’n gallu bod yn fwy difrifol ymhlith pobl hŷn, pobl gyda systemau imiwnedd gwan, a phobl sydd â chyflyrau hirdymor fel diabetes neu ganser.

 

Beth ydy symptomau COVID-19?

Mae COVID-19 yn glefyd feirysol, sydd yn gallu achosi symptomau resbiradol fel:

• peswch
• twymyn
• colli, neu newid synnwyr arogl ac/neu flas
• bod yn fyr eich anadl / anhawster anadlu

Os ydych chi’n pryderu am symptomau COVID-19 neu os ydych chi eisiau rhagor o wybodaeth, mae Galw Iechyd Cymru wedi datblygu gwiriwr symptomau ar-lein awtomataidd sy’n addas i unrhyw un sy’n byw yng Nghymru, ac sy’n gallu cael ei ddefnyddio ar gyfer pobl o bob oedran. Gellir cael mynediad iddo drwy glicio yma.

 

Os ydw i wedi cael COVID-19 neu gyda symptomau COVD-19, a gaf i roi gwaed?

Os ydych chi wedi cael COVID-19, neu wedi cael symptomau COVID-19 eich hun, ni fyddwch chi’n gallu rhoi gwaed am 28 diwrnod ar ôl y dyddiad y dechreuodd eich symptomau.

 

 

Ydy fy rhodd o waed yn gallu tosglwyddo COVID-19 i rywun?

Nid oes unrhyw dystiolaeth bod COVID-19 yn cael ei drosglwyddo gan drallwysiad gwaed, ac mae ein proses sgrinio gadarn yn golygu nad ydym yn caniatáu i bobl sy’n sâl i roi gwaed.

 

 

Ydy amgylchoedd eich clinigau rhoi gwaed yn ddiogel?

Rydym yn dilyn canllawiau a rheolaethau llym i leihau’r risg o unrhyw heintiau’n cael eu contractio yn ein clinigau; mae hyn yn cynnwys prosesau sgrinio llym, sy’n sicrhau bod rhoddwyr yn ffit ac yn iach cyn iddynt roi gwaed.
Beth alla i ei wneud i osgoi dal neu ledaenu coronafeirws?
Y pethau y dylech eu gwneud

Golchwch eich dwylo gyda sebon a dŵr neu ddiheintydd llaw am o leiaf 20 eiliad:

• Ar ôl seibiannau a gweithgareddau chwaraeon.
• Cyn coginio a bwyta.
• Ar ôl cyrraedd unrhyw leoliad gofal plant neu leoliad addysgol.
• Ar ôl defnyddio’r toiled
• Cyn gadael adref.

Os oes angen i chi beswch neu disian:

• Daliwch ef gyda hances bapur neu gyda’ch llawes.
• Taflwch ef. Rhowch hances bapur wedi’i defnyddio yn y bin ar unwaith.
• Lladdwch ef. Drwy olchi eich dwylo gyda sebon a dŵr neu ddiheintydd llaw.

Gallwch geisio atal germau rhag lledaenu drwy ddefnyddio’r adnoddau e-Bug ar hylendid dwylo ac anadlol sydd ar gael yma.

Y pethau na ddylech eu gwneud

Ceisiwch beidio â chyffwrdd â’ch llygaid, eich trwyn a’ch ceg gyda dwylo heb eu golchi.

Peidiwch â rhannu eitemau sy’n dod i gysylltiad â’ch ceg, fel cwpanau a photeli.

Os nad ydych chi’n teimlo’n dda, peidiwch â rhannu eitemau fel dillad gwely, llestri, pensiliau a thywelion.