Rhoi plasma

Os ydych chi wedi gwella’n llwyr o Covid-19, efallai y gallwch roi eich plasma i helpu cleifion Covid-19 sy’n ymladd y clefyd ar hyn o bryd.

Mae Gwasanaeth Gwaed Cymru yn gweithio fel rhan o bartneriaeth Cymru gyfan ar ddau dreial clinigol mawr yn y DU, sef RECOVERY a REMAP-CAP. Mae’r treialon hyn yn archwilio p’un a ellid defnyddio plasma llawn gwrthgyrff o gleifion Covid-19 sydd wedi gwella, i drin cleifion sy’n ymladd y feirws ar hyn o bryd.

Yn y gorffennol, mae’r dull hwn wedi cael ei ddefnyddio i drin heintiau eraill sydd newydd ddod i’r amlwg (fel ffliw Sbaen, SARS ac Ebola), ac mae’n cael ei adnabod fel imiwnotherapi goddefol.

Cliciwch yma i weld rhestr lawn o Gwestiynau Cyffredin.

Beth ydy Plasma Ymadfer?

Mae pedair prif elfen yn cael eu darganfod mewn gwaed, sef celloedd coch y gwaed, sy’n cario ocsigen o amgylch y corff, celloedd gwyn y gwaed, sy’n ymladd heintiau, platennau, sy’n helpu i stopio gwaedu a phlasma, sy’n cynnwys cydrannau fel mwynau, hormonau a phroteinau, sy’n cynnwys gwrthgyrff sy’n helpu i ymladd heintiau.

Ar ôl haint feirysol, mae eich plasma yn cynnwys gwrthgyrff sy’n helpu i ymladd yr haint feirysol penodol hwnnw. Mae eich system imiwnedd yn creu gwrthgyrff i helpu i ymladd clefydau fel annwyd a heintiau eraill. Mae gwrthgyrff ar eu lefelau uchaf yn ystod yr wythnosau a’r misoedd cyntaf ar ôl i chi gael haint.

Mae trallwyso “plasma ymadfer”, sy’n cynnwys gwrthgyrff a gafwyd gan rywun sydd wedi gwella o Covid-19, yn gallu helpu pobl sy’n dal yn sâl gyda’r clefyd.

Pwy sy’n gallu rhoi Plasma Ymadfer?

Dim ond ar yr amod eu bod nhw wedi cael eu gwahodd i wneud hynny gan Iechyd Cyhoeddus Cymru y bydd cleifion sydd wedi gwella yn gallu rhoi gwaed neu blasma.

*Os ydych chi wedi rhoi gwaed neu blatennau yn llwyddiannus o fewn y ddwy flynedd ddiwethaf, gallwch roi plasma tan eich bod chi’n 70 oed.

Gall rhoddwyr gwrywaidd 17-66 oed sydd wedi cael prawf positif am Covid-19 ac sydd wedi bod heb symptomau am o leiaf 28 diwrnod ac sy’n bodloni ein meini prawf cymhwysedd arferol, roi plasma ymadfer.

Edrychwch ar ein meini prawf cymhwysedd, sydd yn cael eu rhoi ar waith i sicrhau bod rhoddwyr a chleifion yn aros yn ddiogel, i weld p’un a ydych chi’n gallu rhoi gwaed neu blasma.

 

Sut ydw i’n rhoi Plasma Ymadfer?

Unwaith y bydd o leiaf 28 diwrnod wedi mynd heibio ers i’ch symptomau Covid-19 ddiflannu, efallai y gallwch helpu pobl eraill sydd wedi cael eu heffeithio gan Covid-19 drwy roi eich plasma.Gallwch roi eich plasma ymadfer mewn dwy ffordd:  drwy roi gwaed cyflawn; neu drwy broses o’r enw plasmafferesis.

Rhoi plasma drwy rodd o waed arferol
Fel rhoddwr, pan fyddwch yn rhoi plasma ymadfer drwy rodd o waed cyflawn, rydych chi’n rhoi rhodd o waed arferol, ond mae’n cael ei brosesu’n wahanol tu ôl i’r llenni.

Mae hyn yn golygu y gellir defnyddio celloedd coch eich gwaed i helpu cleifion, ac y byddwch yn gallu rhoi gwaed eto ymhen tri mis.

 

Rhoi plasma drwy blasmafferesis

Mae rhoddion plasmafferesis yn golygu cymryd gwaed gan roddwr ac yna, trosglwyddo’r gwaed hwnnw drwy beiriant arbenigol sy’n gwahanu’r plasma, cyn dychwelyd y cydrannau gwaed eraill yn ddiogel i’r rhoddwr.

Mae hyn yn caniatáu i gleifion COVID-19 sydd wedi gwella roi hyd at ddwy uned o blasma ymadfer yn ddiogel bob pythefnos.