Pedwar o’r bobl sydd wedi achub bywydau am y cyfnod hiraf yng Nghymru yn galw ar roddwyr ifanc i gamu ymlaen

Mae pedwar o’r roddwyr gwaed sydd wedi gwasanaethu am y cyfnod hiraf yng Nghymru wedi dod ynghyd ar gyfer Diwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd (Mehefin 14) i annog mwy o roddwyr ifanc i ddechrau rhoi gwaed.

Cafodd y rhoddwyr Mark Iliffe, John Dennis, Selwyn Roberts ac Anne Mann eu cydnabod yn ddiweddar gan Wasanaeth Gwaed Cymru am gyrraedd y garreg filltir o 100 o roddion gwaed, sef carreg filltir sy’n cymryd o leiaf 30 mlynedd i’w chyrraedd.

Rhyngddynt, gallai’r 441 o unedau a roddwyd ganddynt fod wedi achub hyd at 1,300 o fywydau.

Wrth siarad mewn seremoni gyda Gwasanaeth Gwaed Cymru i gydnabod rhoddwyr sydd wedi cyrraedd cerrig milltir 50, 75 a 100 uned o waed, roedd y rhoddwyr yn dod at ei gilydd i apelio ar fwy o bobl ifanc i roi gwaed.

Mae Mark Iliffe, 67 oed, o’r Eglwys Newydd, Caerdydd yn rhoi gwaed ers 50 mlynedd a mwy, a gwnaeth hynny am y tro cyntaf yn yr 1960au.

Dywedodd Mark: “Ers pan oeddwn yn ifanc, roeddwn i eisiau rhoi cynnig ar roi gwaed. Roedd fy mam yn rhoi gwaed yn rheolaidd pan oeddwn i’n tyfu i fyny, ac mae’n bosibl na fyddai Paul, fy mrawd iau a gafodd ei eni’n gynamserol, yn fyw heddiw petai heb gael y trallwysiadau gwaed a gafodd pan oedd yn fabi.

“Mae sylweddoli y gallai’r 100 o roddion rwyf wedi’u rhoi dros y blynyddoedd fod wedi achub neu wella hyd at 3000 o fywydau yn gwneud i mi deimlo wrth fy modd, ac mae wedi atgyfnerthu’r cymhelliad i roi sydd wedi bod gennyf ers pan oeddwn yn 18 oed.

“Mae Diwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd yn adeg gwych i edrych ar y genhedlaeth nesaf o roddwyr. Byddaf wedi rhoi gwaed ers hanner canrif y flwyddyn nesaf, ac rwy’n siŵr y byddai mwy o bobl yn deall mor amhrisiadwy yw’r rhodd petaen nhw – fel fi – yn gweld y gwahaniaeth y mae rhoi gwaed yn ei wneud.”

Mae John Dennis, 58 o Lyswyry, Casnewydd, wedi gweld y budd o roi ers i’w frawd orfod cael gwaed. Dywedodd John: “Mae rhoi gwaed yn un o’r profiadau sy’n rhoi mwyaf o foddhad i mi.

Bu fy mrawd Graham yn yr ysbyty oherwydd anemia yn ddiweddar, ac roedd rhaid iddo gael gwaed. Mae gwybod bod pob un o’r 100 o roddion gennyf fi wedi helpu cleifion eraill yn yr ysbyty wedi golygu bod rhoi gwaed yn rhywbeth mwy pleserus fyth i mi.

“Byddwn i’n annog pawb, yn enwedig y cenedlaethau iau, i ystyried rhoi gwaed ar adeg Diwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd. Gallai eich penderfyniad i roi gwaed achub bywyd rhywun.”

Mae Selwyn Roberts, 74 oed o’r Porth, sydd nawr yn byw ym Mhontyclun, eisoes wedi dechrau dweud wrth ei wyrion mor bwysig yw rhoi gwaed.

Dywedodd Selwyn: “Byddwn i’n annog unrhyw un sy’n chwarae gyda’r syniad, yn enwedig y cenedlaethau iau, i gofrestru ac i feddwl am y gwahaniaeth y gallech chi ei wneud drwy roi gwaed. Nid yw’n costio arian, ac nid yw’n boenus.

“Dechreuais i roi gwaed pan oeddwn yn brentis 18 oed. Wnes i ddim dechrau rhoi am reswm arbennig, ond cafodd fy merch drallwysiadau gwaed wrth eni. Roedd hi’n wastad yn uchelgais gen i helpu pobl mewn angen, yn yr un ffordd ag y mae rhywun wedi helpu fy merch i pan oedd hi mewn angen.”

Fe wnaeth Anne Mann, 63 oed o Dreorci, roi gwaed am y tro cyntaf pan oedd hi’n 21 oed yn Lloegr, a pharhaodd i roi gwaed yng Nghymru ar ôl symud o Ganolbarth Lloegr yn 2004.

Dywedodd Anne: “Roedd fy nhad yn rhoi gwaed yn rheolaidd drwy gydol ei oes, a rhoddodd fwy na 100 o roddion. Meddyliais am roi gwaed yn gyntaf yn yr 1970au, yn dilyn y trafferthion yng Ngogledd Iwerddon a bomio’r tafarnau yn Birmingham, yn agos i le roeddwn i’n byw ar y pryd.

“Roeddwn i’n wastad yn hapus i roi, ac roeddwn i’n gwybod y gallai fy ngwaed helpu pobl eraill sydd angen trallwysiadau. Fe wnaeth fy merch golli gwaed yn dilyn triniaeth yn yr ysbyty, felly roedd angen trallwysiadau gwaed arni.

“Ar Ddiwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd eleni, beth am feddwl rhoi gwaed, yn enwedig y genhedlaeth ifanc. Gwnewch apwyntiad i roi. Awr ar y mwyaf o’ch diwrnod, a thrwy wneud hynny, gallech chi fod yn rhoi amser ychwanegol hollbwysig i rywun fod gyda’i deulu.”

Dydd Gwener, 14 Mehefin yw Diwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd, sef diwrnod i godi ymwybyddiaeth o wasanaethau gwaed ledled y byd i hyrwyddo pwysigrwydd rhoi gwaed a’r manteision a gaiff cleifion sydd mewn angen.

Gellir defnyddio rhoddion gwaed a phlatennau i helpu cleifion mewn angen ledled y wlad, o sefyllfaoedd brys megis damweiniau difrifol a chymhlethdodau wrth eni, i roi cymorth i gleifion canser yn ystod triniaeth cemotherapi.

Dywedodd Alan Prosser, Cyfarwyddwr Gwasanaeth Gwaed Cymru:

 “Mae’r stoc gwaed mewn sefyllfa iach ar hyn o bryd, ac rydym yn ddiolchgar i’n rhoddwyr ffyddlon ledled y wlad am ein helpu i wneud yn siŵr ein bod yn cadw cyflenwad cyson o gynnyrch gwaed ar gyfer yr 19 o ysbytai sy’n cael eu cefnogi gennym ledled Cymru.

“Gwyddom mor anodd yw hi i bobl ganfod awr sbâr i roi gwaed felly mae achlysuron fel Diwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd yn wir yn gallu annog y genhedlaeth nesaf o roddwyr, a allai gyrraedd y cerrig milltir, i gymryd y cam cyntaf.

“Mae angen i ni barhau i gynyddu nifer y bobl sy’n rhoi, yn enwedig pobl rhwng 17 a 30 oed. Os ydych chi wedi meddwl am roi gwaed o’r blaen, dyma amser gwych i roi cynnig arni.”

Mae angen i Wasanaeth Gwasanaeth Gwaed Cymru gasglu 350 o roddion gwaed bob dydd i ddarparu gwaed i ysbytai ar gyfer cleifion mewn angen. Mae’r Gwasanaeth yn dibynnu’n llwyr ar haelioni rhoddwyr sy’n dod i achub bywydau ledled Cymru.

I ddechrau eich taith i achub bywydau, cliciwch yma neu ffoniwch 0800 252 266.