Cydnabod achubwr bywyd o Gasnewydd am roi gwaed dros 100 gwaith.

Mae menyw o Fassaleg, sy’n un o’r rhoddwyr gwaed hiraf yng Nghymru, yn annog trigolion lleol i “roi cynnig arni”, ar ôl cael ei chydnabod am gyrraedd 100 o roddion gwaed, taith sydd wedi cymryd 59 mlynedd iddi i’w chyflawni.

Roedd Jeanne Butcher, sy’n 71 mlwydd oed, yn un o bedwar rhoddwyr lleol a gafodd eu cydnabod mewn seremoni wobrwyo diweddar am gyrraedd y garreg filltir o roi 100 o roddion. Wrth sylwebu yn y digwyddiad, meddai Jeanne, cynorthwyydd clerigol yn y GIG sydd wedi ymddeol erbyn hyn:

“Cefais fy annog gan gydweithiwr i fod yn bresennol yn fy nghlinig rhoi gwaed cyntaf ym 1965, pan oeddwn yn 18 oed, ac yn gweithio yng Nghasnewydd, a ‘dwi wedi cyfrannu fyth ers hynny.

“Mae gen i athroniaeth syml iawn – buaswn i’n fwy na hapus o gael gwaed pe bawn i mewn angen, felly dwi’n falch iawn o roi gwaed cyhyd â fy mod i’n gallu gwneud hynny.

Mae staff Gwasanaeth Gwaed Cymru yn gofalu amdanoch chi mor dda. Maen nhw’n ddigynnwrf, yn gyfeillgar ac yn broffesiynol – does dim i’w ofni. Rwy’n meddwl y dylai unrhyw un sy’n ffit ac yn alluog ddod yn rhoddwr os gallant. Unwaith y byddwch wedi dod dros y pryder o roi eich rhodd gyntaf, fe welwch nad oes dim iddo, felly beth am roi cynnig arni!

Yn ogystal â’r rhoddwyr sydd wedi rhoi gwaed 100 gwaith, cafodd 65 o roddwyr gwaed, platennau a mêr esgyrn oedd wedi cyrraedd carreg filltir eu cydnabod am eu hymrwymiad i helpu cleifion mewn angen. Gyda’i gilydd, mae’r bobl hyn wedi rhoi mwy na 4,700 o roddion, sydd yn ddigon i achub neu wella mwy na 11,300 o fywydau.

Wrth siarad yn y seremoni, dywedodd Alan Prosser, Cyfarwyddwr Interim Gwasanaeth Gwaed Cymru:

“Mae’n bwysig ein bod ni’n cydnabod ac yn diolch i roddwyr Cymru sydd wedi bod mor ymroddgar i achub bywydau pobl drwy roi gwaed, platennau a mêr esgyrn. Mae rhoi gwaed yn gyfle unigryw i wneud gwahaniaeth go iawn i gleifion mewn angen.

“Er bod ein nosweithiau gwobrwyo yn cydnabod rhoddwyr cerrig milltir, mae pob rhodd rydym yn ei derbyn yn gwneud gwahaniaeth go iawn i fywydau cleifion. Gall dim ond un rhodd o waed helpu tri chlaf, gan fod y gwaed yn cael ei wahanu’n gydrannau: celloedd coch, platennau a phlasma.

“I’r rheiny sydd wedi dangos diddordeb mewn rhoi gwaed, mae nawr yn amser gwych i geisio cefnogi’r gymuned gynyddol o roddwyr achub bywyd.”

Mae trallwysiadau gwaed yn hanfodol i gynorthwyo cleifion mewn angen ar draws y wlad, o sefyllfaoedd brys fel damweiniau difrifol a chymhlethdodau genedigaeth, i gynorthwyo cleifion canser yn ystod triniaeth cemotherapi.

Cafodd Anna Sadzik, gweithiwr cymorth iechyd meddwl o Bontypridd, ei chydnabod hefyd yn y noson wobrwyo am ei rhodd mêr esgyrn. Cafodd Anna ei dewis o gronfa ddata o fwy na 35 miliwn o roddwyr ar draws y byd fel rhywun oedd yn cydweddu orau â chlaf oedd angen trawsblaniad,

Meddai Anna: “Roeddwn i’n arfer rhoi gwaed cyflawn yn rheolaidd, ond roedd fy ngwythiennau yn fach iawn, oedd yn ei gwneud hi’n anodd i mi barhau. Gofynnais i aelod o Wasanaeth Gwaed Cymru beth arall y gallwn ei wneud, ac fe wnaethant egluro’r broses o roi mêr esgyrn i mi, felly penderfynais gofrestru.

“Pan gefais i wybod fy mod i’n cydweddu â rhywun, doeddwn i ddim yn gallu stopio crio, gan fy mod i mor hapus fy mod i’n medru helpu rhywun mewn angen. Roedd yr unigolyn a dderbyniodd fy rhodd yn ddyn 31 oed o’r Weriniaeth Tsiec, oedd yn dioddef o fath o ganser o’r enw syndrom myelodysplastig, sy’n golygu nad yw eich celloedd coch yn aeddfedu’n llawn, felly fi oedd ei gyfle olaf o oroesi.

“Buaswn i’n annog unrhyw un sy’n 17-30 oed sy’n rhoi gwaed i ymuno â Chofrestr Rhoddwyr Mêr Esgyrn Cymru. Gallwch ddod â gobaith i rywun a’u teulu, a fuaswn i ddim yn meddwl ddwywaith cyn ei wneud i gyd eto. ”

Cafodd naw o roddwyr platennau eu cydnabod ar y noson hefyd, gan gynnwys Gerald Campbell, dyn 61 mlwydd oed o Gaerdydd. Roedd Gerald wedi rhoi swm syfrdanol o 500 o roddion platennau. Wrth siarad am ei brofiad, meddai Gerald:

“Rhoddais fy rhodd o waed cyflawn cyntaf ym 1991 ac ar ôl 29 o roddion, penderfynais ddod yn rhoddwr platennau. Y peth gwych gyda rhoddion platennau yw y gallwch chi eu gwneud yn amlach – bob tair i bedair wythnos.

“Mae mwy o alw am roddion platennau o’i gymharu â gwaed cyflawn, oherwydd bod ganddynt oes silff fyrrach na chelloedd coch y gwaed o rhwng 5-7 diwrnod. Mae’r broses yn hirach o’i gymharu â rhodd gwaed cyflawn, ond mae’r un mor hawdd, felly buaswn i’n dweud wrth unrhyw un sy’n ei ystyried i roi cynnig arni, gan nad ydych chi fyth yn gwybod pryd y gallai fod angen rhodd arnoch chi neu rywun yn eich teulu.”

Mae angen i Wasanaeth Gwaed Cymru gasglu 350 o roddion gwaed bob dydd er mwyn cyflenwi ysbytai gyda gwaed i gleifion sy’n byw ar draws Cymru sydd mewn angen. Mae’r gwasanaeth yn dibynnu’n llwyr ar haelioni rhoddwyr sy’n dod ymlaen i newid bywydau.

Nawr, mae’n haws nag erioed gwneud apwyntiad. I ddechrau ar eich taith achub bywyd, ewch i welshblood.org.uk neu ffoniwch 0800 252 266.