Cyngor Diwygiedig ar Fesurau Lleihau Risg clefyd amrywiolyn Creutzfeldt-Jakob (vCJD) ar gyfer y DU

Mae Pwyllgor Cynghori’r Llywodraeth ar Ddiogelwch Gwaed, Meinweoedd ac Organau (SaBTO) wedi argymell ei bod yn briodol tynnu dau fesur rheoli amrywiolyn Creutzfeldt-Jakob (vCJD) penodol ar blasma a phlatennau yn ôl.

Mae’r Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol wedi derbyn argymhelliad y Pwyllgor, ac mae Llywodraeth Cymru wedi gofyn i Wasanaeth Gwaed Cymru gyflwyno’r newidiadau gweithredol sydd eu hangen. Mae’r holl fesurau eraill ar gyfer rheoli vCJD yn parhau i fod mewn grym, gan gynnwys y rhai ar gelloedd coch y gwaed.

Dros y 15 mlynedd diwethaf, mae tystiolaeth wyddonol wedi dangos fod y risg o gael vCJD drwy drallwysiad plasma neu blatennau’r DU yn llawer is na’r hyn a dybiwyd yn wreiddiol; ni wyddir am unrhyw drallwysiad a oedd yn cynnwys vCJD o unrhyw gyfansoddion gwaed ers cyflwyno’r broses o ffiltro leucosytau. Ym mis Mawrth 2019, adolygodd y Pwyllgor Ymgynghorol Annibynnol ar Ddiogelwch Gwaed, Meinweoedd ac Organau (SaBTO) y dystiolaeth wyddonol ac ymarfer gweithredol, gan ymgysylltu â rhanddeiliaid. Argymhellodd y pwyllgor fod rhai mesurau lleihau risg, sy’n gofyn am ddefnyddio plasma wedi’i fewnforio a phlatennau afferesis ar gyfer unigolion a aned ar neu ar ôl 1 Ionawr 1996 a/neu gyda TTP, i gael eu tynnu yn ôl.

Cyhoeddwyd cyngor terfynol SaBTO ar wefan GOV.UK, gan gynnig dadansoddiad cynhwysfawr o’r risg sy’n gysylltiedig gyda diweddaru’r mesurau hyn i leihau’r risg o vCJD. Mae’r cyngor hwn ar gael ar-lein yma: https://www.gov.uk/government/collections/sabto-reports-and-guidance-documents

Nawr, bydd Gwasanaeth Gwaed Cymru yn dechrau ar gyfnod pontio o 12 mis i gynyddu’r plasma domestig sy’n cael ei gaffael.  Mae gwaith ar y gweill i ymgysylltu â’r holl randdeiliaid, gan gynnwys ysbytai yng Nghymru, ac i ddatblygu strategaeth weithredu sy’n cyd-fynd â’r Cynllun Iechyd Gwaed cenedlaethol.